Αλλαγές από 1η Νοεμβρίου για μισθούς εργαζομένων, επιχειρήσεις και νέες προσλήψεις
Από 1η Νοεμβρίου τίθενται σε εφαρμογή οι βασικές διατάξεις του ν. 5316/2026 για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών. Το νέο πλαίσιο, που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970, δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις.
Βασικές υποχρεώσεις ισχύουν για όλους τους εργοδότες, ενώ πρόσθετες απαιτήσεις ενεργοποιούνται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι ο εργαζόμενος αποκτά ρητό δικαίωμα πληροφόρησης για την αμοιβή του. Μπορεί να ζητήσει εγγράφως στοιχεία για το ατομικό επίπεδο αμοιβής του, αλλά και για τα μέσα επίπεδα αμοιβής, ανά φύλο, των εργαζομένων που κάνουν την ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Η «αμοιβή» δεν περιορίζεται στον βασικό μισθό. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, επιδόματα, bonus, υπερωρίες, οικειοθελείς παροχές, παροχές σε είδος και άλλες μεταβλητές αποδοχές.
Η πληροφόρηση πρέπει να είναι ουσιαστική και αναλυτική: οι σταθερές αποδοχές αποτυπώνονται με βάση την τρέχουσα κατάσταση, ενώ για μεταβλητές αποδοχές, όπως bonus ή προμήθειες, χρησιμοποιούνται πραγματικά στοιχεία προηγούμενης περιόδου και όχι υποθετικές μελλοντικές αποδοχές.
Από την 1η Νοεμβρίου, όλοι οι εργοδότες, ανεξάρτητα από τον αριθμό εργαζομένων, πρέπει να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογική δομή.
Η δομή πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια και να επιτρέπει τη σύγκριση θέσεων και κατηγοριών εργαζομένων.
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική εξαίρεση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις: εργοδότες με λιγότερους από 50 εργαζομένους μπορούν να μην εφαρμόζουν την υποχρέωση ενημέρωσης ως προς τα κριτήρια που αφορούν ειδικά τη μισθολογική εξέλιξη. Η εξαίρεση αυτή δεν σημαίνει ότι απαλλάσσονται από την υποχρέωση να διαθέτουν μισθολογική δομή ή από τις υπόλοιπες απαιτήσεις διαφάνειας.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει σημαντικά και την προστασία του εργαζομένου. Η παραβίαση της αρχής της ίσης αμοιβής και των υποχρεώσεων μισθολογικής διαφάνειας αποτελεί παράβαση της εργατικής νομοθεσίας και μπορεί να οδηγήσει σε διοικητικές κυρώσεις.
Το γενικό πλαίσιο του Κώδικα Εργατικού Δικαίου προβλέπει πρόστιμα από 300 έως 50.000 ευρώ για κάθε παράβαση, με το ύψος να συνδέεται με τη σοβαρότητα της παράβασης, το μέγεθος της επιχείρησης, τον αριθμό των εργαζομένων που θίγονται, τον βαθμό υπαιτιότητας και άλλα κριτήρια. Για τις ειδικές παραβάσεις της μισθολογικής διαφάνειας προβλέπεται περαιτέρω εξειδίκευση του τρόπου υπολογισμού και του ύψους των προστίμων με υπουργική απόφαση.
Παράλληλα, απαγορεύονται τα αντίποινα σε βάρος εργαζομένου που καταγγέλλει παραβίαση ή προσφεύγει στις αρμόδιες αρχές.